Web Content Viewer

Web Content Viewer

  • Συναισθηματική πείνα: Τι είναι και πως την σταματάμε;
Διατροφή
06.03.2019

Συναισθηματική πείνα: Τι είναι και πως την σταματάμε;

Μήπως πιάνετε τον εαυτό σας να τρέχει στο ψυγείο κάθε φορά που νιώθετε κούραση ή ταραχή; Η παρηγοριά στο φαγητό είναι πολύ συνηθισμένη και αποτελεί μέρος της πρακτικής που ονομάζεται emotional eating.

Οι άνθρωποι που τρώνε συναισθηματικά, ψάχνουν το φαγητό αρκετές φορές την εβδομάδα ή και μέσα στη μέρα για να καταπραΰνουν ή να καλύψουν τα αρνητικά συναισθήματα. Οι περισσότεροι, αφού ενδώσουν στη συναισθηματική κατανάλωση φαγητού, αισθάνονται ενοχή ή ντροπή που έχουν φάει κατ’ αυτόν τον τρόπο. Έτσι μπαίνουν σε έναν φαύλο κύκλο κατανάλωσης περισσότερης τροφής και αύξησης του βάρους τους.

Τι μας προκαλεί να φάμε λόγω των συναισθημάτων μας;

Οτιδήποτε δυσοίωνο - από το άγχος για τη δουλειά, τις οικονομικές ανησυχίες, τα θέματα υγείας και φυσικά τις δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις - μπορεί να αποτελέσει τη βασική αιτία της συναισθηματικής κατανάλωσης φαγητού.

Η συναισθηματική κατανάλωση φαγητού είναι ένα ζήτημα που επηρεάζει και τα δύο φύλα. Αλλά σύμφωνα με πολλές και διαφορετικές μελέτες, εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες.


Γιατί φαγητό;

Τα αρνητικά συναισθήματα μπορεί να μας οδηγήσουν σε ένα αίσθημα κενότητας. Η τροφή πιστεύεται ότι είναι ένας τρόπος για να γεμίσει αυτό το κενό και να δημιουργήσει μια ψευδή αίσθηση προσωρινής «πληρότητας». Στο τέλος μιας μακράς και ταραχώδους ημέρας, ένα μεγάλο μπολ παγωτού φαίνεται από μηχανής θεός για την προσωρινή χαλάρωση του εξαντλημένου, σκληρά εργαζόμενου εαυτού μας. Για ποιο λόγο; Η κατανάλωση σακχάρων και λιπών απελευθερώνει οπιοειδή στο μυαλό μας, με ηρεμιστικά και καταπραϋντικά αποτελέσματα. Γι’ αυτό και το να αλλάξουμε τη συνήθεια του μη υγιεινού τσιμπολογήματος και της προτίμησης στο λεγόμενο comfort food είναι αρκετά δύσκολη.

Μερικοί ακόμα παράγοντες που μας στρέφουν στο φαγητό είναι:
  • Η έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης σε περιόδους συναισθηματικής ανάγκης. Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που προσβλέπουν στο φαγητό αντί στην επικοινωνία και την κατανόηση – το «λάθος» δεν είναι φυσικά αποκλειστικά δικό τους.
  • H αλλαγή των επιπέδων κορτιζόλης ως απόκριση στο στρες. Το πρόβλημα επιτείνεται από την αποχή από δραστηριότητες που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν το στρες και τη θλίψη. Δυστυχώς βέβαια, πολλές δραστηριότητες δεν μπορούν αμέσως να υποκαταστήσουν χημικά τη χαρά που προσφέρει το φαγητό. Γι’ αυτό χρειάζεται ο συντονισμός περισσότερων ενεργειών.
  • Τα αρνητικά συναισθήματα που αισθανόμαστε για τον εαυτό μας σε περίπτωση ξεσπάσματος στο φαγητό. Όσο αντιφατικό κι αν φαίνεται, αυτά τα συναισθήματα εκκινούν έναν φαύλο κύκλο, με περισσότερη συναισθηματική κατανάλωση φαγητού
  • H αδυναμία διάκρισης της διαφοράς μεταξύ σωματικής και συναισθηματικής πείνας. Παρακάτω, θα διαβάσετε τις διαφορές τους, ώστε να βάλουμε αμέσως στη θέση του το πιο εύκολα διαχειρίσιμο μέρος στην αντιμετώπιση της συναισθηματικής πείνας 

Συναισθηματική πείνα VS πραγματική πείνα

Για να ζήσουμε πρέπει… να τρώμε! Καθώς όμως η συναισθηματική πείνα είναι ένα πολύ έντονο συναίσθημα, μπορεί να μας παραπλανήσει και να την εκλάβουμε για φυσική πείνα. Υπάρχουν ενδείξεις για να μας βοηθήσουν να τις ξεχωρίσουμε, σύμφωνα με την Mayo Clinic. 

Συναισθηματική vs φυσική πείνα
  • Η συναισθηματική πείνα εμφανίζεται ξαφνικά. Και μάλιστα, στο λεπτό, φαίνεται δυσβάσταχτη και επείγουσα. Η φυσική πείνα, από την άλλη πλευρά, έρχεται πιο ομαλά.
  • Η συναισθηματική πείνα «ζητάει» comfort food. Όταν είμαστε πεινασμένοι, εννοείται πως σχεδόν οποιοδήποτε τρόφιμο μας ακούγεται καλό – συμπεριλαμβανομένων των υγιεινών, όπως τα λαχανικά. Στη συναισθηματική πείνα ένα κρουασάν σοκολάτας ή μία πίτσα – τρόφιμα που παρέχουν άμεση αίσθηση ικανοποίησης- δεν αντικαθίστανται από μία σαλάτα.
  • Με τη συναισθηματική πείνα συχνά τρώμε χωρίς να έχουμε συναίσθηση. Στην ουσία… καταβροχθίζουμε και μάλιστα χωρίς συναίσθηση απόλαυσης. Αντίθετα, όταν τρώμε ως απάντηση στη σωματική πείνα, καταλαβαίνουμε τι κάνουμε
  • … Γι’ αυτό στην σωματική πείνα σταματάμε το φαγητό μόλις χορτάσουμε.
  • Η συναισθηματική πείνα δεν «βρίσκεται» στο στομάχι. Αντί για μία κοιλιά που γουργουρίζει, νιώθουμε την πείνα σαν μια λαχτάρα που δεν μπορούμε να βγάλουμε από το κεφάλι μας. Επικεντρωνόμαστε σε συγκεκριμένες υφές, γεύσεις και μυρωδιές.
  • Η συναισθηματική πείνα συχνά οδηγεί σε λύπη, ενοχή ή ντροπή. Ενώ στη φυσική πείνα δίνουμε στο σώμα μας αυτό που χρειάζεται, στην συναισθηματική πείνα ξέρουμε ότι δεν τρώμε για λόγους θρέψης.

Πως αντιμετωπίζεται η συναισθηματική πείνα;

Η συναισθηματική κατανάλωση φαγητού φυσικά δεν βοηθάει ούτε την απώλεια, ούτε τη διατήρηση του βάρους σας. Για να την ελέγξετε, δοκιμάστε αυτές τις συμβουλές:
  1. Ακούστε το σώμα σας και ερμηνεύστε σωστά τα συναισθήματά σας: τα συναισθήματα μας βοηθούν να ανακαλύψουμε τους φόβους μας, να διερευνήσουμε τις επιθυμίες μας, να κατανοήσουμε τις απογοητεύσεις μας και να καθορίσουμε τι μας κάνει ευτυχισμένους. Ας μην τους κλείνουμε το στόμα με φαγητό… Δώστε σημασία στη διάθεσή σας, κάθε φορά που θέλετε να φάτε ενώ δεν πεινάτε. Παρατηρήστε όσο πιο ψύχραιμα ποιο είναι αυτό το συναίσθημα που σας κάνει να θέλετε να φάτε. Και δώστε του το όνομά του. Είναι πλήξη; Άγχος, Μοναξιά; Υπερβολική κούραση; Όταν είστε έτοιμοι να κατονομάσετε αυτά τα συναισθήματα, είστε έτοιμοι και να τα δουλέψετε.
  2. Διδαχτείτε από τις αποτυχίες σας: όπως έχετε ήδη διαβάσει, στην συναισθηματική πείνα, ένα επεισόδιο ξεσπάσματος στο φαγητό, φέρνει ενοχές. Οι ενοχές και τα υπόλοιπα αρνητικά συναισθήματα επιταχύνουν το επόμενο επεισόδιο. Και ενώ πολλοί άνθρωποι λένε πως θα νιώσουν καλύτερα με τον εαυτό τους αφού χάσουν τα κιλά που τους απασχολούν, στην πράξη πρέπει να σταματήσουν να αντιπαθούν το σώμα τους προτού ακόμα νικήσουν απόλυτα τον φαύλο κύκλο του συναισθηματικού φαγητού. Τα αρνητικά συναισθήματα σπάνια εμπνέουν τους ανθρώπους να κάνουν μακροχρόνιες μεγάλες αλλαγές.
    Εάν λοιπόν έχετε ένα επεισόδιο συναισθηματικής κατανάλωσης, συγχωρέστε τον εαυτό σας και αρχίστε από την αρχή, με φρέσκια διάθεση, την επόμενη μέρα ... ή την επόμενη στιγμή. Προσπαθήστε να μάθετε από την εμπειρία σας και να σχεδιάσετε τον τρόπο που θα αποφύγετε ανάλογες καταστάσεις στο μέλλον. Επικεντρωθείτε στις θετικές αλλαγές στις διατροφικές σας συνήθειες!
  3. Μην αφήνετε τον οργανισμό σας στερημένο και άυπνο: όταν το σώμα σας είναι πεινασμένο ή κουρασμένο, όχι μόνο στέλνει ισχυρά μηνύματα στο μυαλό σας που του ζητάνε να φάει, αλλά δεν μπορεί και να υψώσει αντιστάσεις τόσο εύκολα. Έτσι ο καθένας μπορεί να μένει ευάλωτος στη συναισθηματική πείνα.
    Ίσως αισθάνεστε ότι δεν έχετε αρκετό χρόνο ώστε να κοιμηθείτε αρκετά και να προγραμματίσετε τα γωστά «συχνά, μικρά γεύματα». Αν όμως η αλλαγή στη διατροφή σας είναι προτεραιότητα, τότε πρέπει να βρείτε αυτόν τον χρόνο. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος.
  4. Δοκιμάστε μερικές πρακτικές τεχνικές: επιλέξτε μία τεχνική διαχείρισης του άγχους, όπως η γιόγκα ή το τάι τσι. Με τον ίδιο τρόπο, καταπολεμήστε την πλήξη, με μια ταινία, παίζοντας με το κατοικίδιό σας, ακούγοντας μουσική ή διαβάζοντας. Καμία από αυτές τις δραστηριότητες δε θα είναι τόσο καταπραΰντική όπως το φαγητό, αλλά θα σας βοηθήσει να αποσπαστείτε, τουλάχιστον μερικές από τις φορές που θα ενδίδατε στο φαγητό. Το ίδιο θα πρέπει να κάνετε, αν προσφέρετε το φαγητό στον εαυτό σας ως ανταμοιβή. Προτιμήστε ένα αγοράσετε ένα δώρο στον εαυτό σας ή να του προσφέρετε την πολυτέλεια λίγου ελεύθερου χρόνου- ακόμα και αν νιώθετε ότι οι υποχρεώσεις σας δεν σας το επιτρέπουν.
    Τέλος, κρατήστε ένα ημερολόγιο διατροφής. Κάθε φορά που τρώτε καταγράψτε τι και πόσο, όπως επίσης τον τρόπο που αισθάνεστε και πόσο είστε πεινασμένοι. Με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να δείτε να εμφανίζονται κάποια μοτίβα που αποκαλύπτουν τη σχέση ανάμεσα στη διάθεσή σας και το φαγητό.
  5. Αδειάστε τα ντουλάπια και το ψυγείο από τους πειρασμούς: θα σας εκνευρίσει κάπως το να μην βρείτε μία νοστιμιά τη στιγμή που τη θέλετε. Αλλά εξίσου θα σας βοηθήσει. 
Η συναισθηματική πείνα και κατανάλωση φαγητού μπορεί να νικηθεί. Σε αυτό θα συνδράμει και η υιοθέτηση των σωστών διατροφικών συνηθειών.

Life Newsletter